{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "The Book Quiver",
    "language": "en-US",
    "url": "https://www.bookquiver.com"
  },
  "formats": "Every page has two versions with the same data: JSON (the page address + .json) and markdown (the page address + .md). Append .json or .md to any `url` in this document.",
  "title": "Pan Naturalny",
  "subtitle": null,
  "slug": "pan-naturalny",
  "url": "https://www.bookquiver.com/robert-crumb/pl/pan-naturalny",
  "json": "https://www.bookquiver.com/robert-crumb/pl/pan-naturalny.json",
  "markdown": "https://www.bookquiver.com/robert-crumb/pl/pan-naturalny.md",
  "authors": [
    {
      "name": "Robert Crumb",
      "slug": "robert-crumb",
      "url": "https://www.bookquiver.com/robert-crumb"
    }
  ],
  "language": "pl_PL",
  "original_title": null,
  "original_language": "en",
  "first_published": "2009-01-01",
  "genres": [],
  "series": [],
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/kultura-gniewu/robert-crumb/pan-naturalny_978-83-6091-538-7-61c3320a.jpg?v=2026-09-01%2001%3A54%3A32",
  "description": "Pan Naturalny: długobrody starzec odziany w obszerną szatę i wielkie buciory przyszedł na świat w Chicago w 1966 roku. „ Pewnego dnia – wspomina Robert Crumb, który przeżywał wówczas okres gorączkowej aktywności twórczej, wywołanej, jak sam utrzymuje, zażyciem kilka miesięcy wcześniej zanieczyszczonego LSD – siedziałem w domu Marty'ego Pahlsa, a radio grało jakiś czarny instrumentalny kawałek w stylu Tamla Motown. Na zakończenie spiker powiedział: » To był Pan Naturalny!«” – i tak właśnie artysta nazwał narysowaną przed chwilą postać leciwego hipisowskiego guru. Publiczność ujrzała po raz pierwszy sławetnego kontrkulturowego bohatera piątego maja 1967 roku w magazynie „ Yarrowstalks”, później zaś gościł on przeważnie w redagowanym przez Crumba pisemku „ Zap” oraz w zbiorkach komiksów poświęconych własnej osobie. Na pierwszy rzut oka Pan Naturalny przypomina Boga ze Starego Testamentu albo z rycin Jeana Effela. Jednak tak naprawdę stanowi unikalne połączenie cech wzniosłych z najzupełniej przyziemnymi: ten mędrzec posiadający kosmiczną świadomość i ponadnaturalne moce jest jednocześnie cynicznym wydrwigroszem, oszustem żerującym na naiwności swoich wielbicieli i lubieżnikiem, łasym na wdzięki dziewcząt o szerokich biodrach i wydatnych pośladkach (te upodobania podziela również sam autor komiksu). Oprócz folgowania seksualnym zachciankom lubi też niemiłosiernie drwić ze swoich durnych i pokręconych psychicznie wyznawców. Wzorowany na licznych hinduskich świętych mężach występujących w USA w drugiej połowie lat 60. XX wieku, Pan Naturalny uosabia amerykańską kontrkulturę z jej wszystkimi blaskami i cieniami. W 1976 roku Crumb, najwyraźniej znudzony już swoim bohaterem, na zakończenie długiego cyklu drukowanego w nowojorskim „ Village Voice”, umieścił starca w szpitalu dla obłąkanych. Po jedenastu latach Pan Naturalny opuścił jednak dom wariatów i dalej wiedzie żywot świętego zbereźnika wśród spragnionych duchowego oświecenia wyznawców i obficie obdarowanych przez naturę młodych dam. Polskim czytelnikom warto przypomnieć, że w naszym kraju Crumb zadebiutował (w „ Szpilkach” w 1975 roku) historyjką „ Pan Naturalny: 719 medytacja”. W niniejszym tomie zebrano niemal wszystkie ogłoszone drukiem opowieści o obscenicznym mędrcu. Tak obszernej antologii nie opublikowano do tej pory nawet w ojczyźnie autora!",
  "editions": [
    {
      "title": "Pan Naturalny",
      "subtitle": null,
      "url": "https://www.bookquiver.com/robert-crumb/pl/pan-naturalny/9788360915387",
      "publisher": "Kultura gniewu",
      "translators": [],
      "medium": "paper",
      "duration_seconds": null,
      "narrators": [],
      "isbn": "978-83-6091-538-7",
      "pages": 246,
      "published": "2009-01-01",
      "language": "pl_PL",
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/kultura-gniewu/robert-crumb/pan-naturalny_978-83-6091-538-7-61c3320a.jpg?v=2026-09-01%2001%3A54%3A32"
    }
  ],
  "other_languages": [],
  "characters": [],
  "chapters": []
}