Między Sowietami a Niemcami. Koncepcje polskiej polityki zagranicznej konserwatystów wileńskich zgrupowanych wokół "Słowa" (1922-1939)

Każdy z czterech znaczących ośrodków konserwatywnych działających w okresie Drugiej Rzeczypospolitej powołał do życia swój organ prasowy, upowszechniając tą drogą poglądy charakterystyczne dla tego ruchu politycznego. Konserwatyści wileńscy dopiero w 1922 r. założyli dziennik pt. „ Słowo", którego redaktorem naczelnym, a z czasem także właścicielem był Stanisław Mackiewicz, używający na łamach swego periodyku pseudonimu Cat. Redagowany przez niego dziennik, w którym teksty zamieszczali znani ówcześnie publicyści, politycy i przedstawiciele wileńskiego środowiska naukowego bardzo różnił się od pozostałych pism konserwatywnych oryginalnością koncepcji dotyczących polskiej polityki zagranicznej. Zagrożenia płynące zza wschodniej granicy, szczególnie silnie odczuwane w Wilnie, oraz polityka rządu Republiki Litewskiej zabiegającego o zmianę granicy z Rzeczpospolitą, skłaniały konserwatystów zgrupowanych wokół „ Słowa" do poszukiwania rozwiązań mających przyczynić się do stworzenia bloku państw europejskich mogących nie tylko przeciwdziałać owym zagrożeniom, ale także umożliwić ekspansję Polski na Wschód. Swe nadzieje pokładali w pierwszych latach po zakończeniu Wielkiej Wojny w polityce Francji na terenie Europy, a po układach lokarneńskich, coraz częściej w ich koncepcjach uwzględniany był sojusz i współpraca z państwem niemieckim. Ewolucji poglądów konserwatystów wileńskich w odniesieniu do polskiej polityki zagranicznej w latach 1922-1939 poświęcone zostało niniejsze opracowanie, uwzględniające poglądy wszystkich osób drukujących w „ Słowie" artykuły dotyczące wspomnianej tematyki.