Sen nocy letniej

" Ta czarodziejska fantazja powinna się właściwie nazywać: Snem nocy Świętojańskiej — Midsummer nie oznacza w Anglii jakiegoś nieokreślonego dnia letniego, ale tę pełną czarów noc Św. Jana, dnia 24 czerwca, którą u nas też obchodzono Sobótkami, z prawie tymi samymi obrzędami, co na Zachodzie. Odwieczna cześć Baala, która się rozeszła po całym świecie, była wspólna z innymi narodami słowiańskimi. Tę Baalową noc obchodzono zapalonymi ogniami, śpiewami i skokami, począwszy od brzegów Dniepru i Wisły, aż do Renu, Sekwany i Tamizy. Co więcej, nawet te same gusła, podania i obrzędy były związane z nią w Anglii. Tak jak i u nas, szukano tam tej nocy nie kwiatu wprawdzie, ale nasienia paproci. Duchy ze swą królową na czele, szatany pod wodzą swego pana walczyły o posiadanie tego cudownego ziarna. Szekspir pisząc tę cudną fantazję w końcu XVI wieku, gdy jeszcze palono w najlepsze czarownice, gdy nie wierzyć w duchy, widma i praktyki czarnoksięskie, w konszachty z diabłami, w zaklęcia i wywoływania duchów uważało się za grzech i bezbożność, z tych mrzonek rozbujałej fantazji czynił właściwy użytek, przędąc z nich złote nici poezji, tkając z nich tę różnobarwną tkankę, która obleka Sen nocy letniej."